Narzędzia i sprzęt na budowie – nowoczesna inwentaryzacja

Im większa firma i więcej realizowanych projektów, tym trudniej skutecznie kontrolować, gdzie znajduje się konkretny sprzęt, kto z niego korzysta i w jakim jest stanie. Dlatego tradycyjna ewidencja coraz częściej ustępuje miejsca nowoczesnym systemom inwentaryzacji wykorzystującym m.in. Bluetooth i RFID.

Jednym z najczęstszych problemów jest po prostu brak informacji o tym, gdzie znajduje się konkretne narzędzie. Sprzęt może zostać przeniesiony na inną część budowy lub przekazany innej ekipie bez odpowiedniej aktualizacji ewidencji. Kolejnym problemem są zagubienia i kradzieże, szczególnie w przypadku niewielkich, wartościowych elektronarzędzi.

Problematyczne bywa również kontrolowanie stanu technicznego. Narzędzie może być dostępne w systemie, ale w rzeczywistości znajdować się w serwisie, być uszkodzone lub wymagać przeglądu. Tradycyjne arkusze kalkulacyjne i papierowe protokoły nie zawsze pozwalają szybko odtworzyć historię użytkowania sprzętu.

Bluetooth – lokalizacja i automatyczna identyfikacja

Jedną z metod automatyzacji inwentaryzacji jest wykorzystanie technologii Bluetooth Low Energy (BLE). Na narzędziach lub urządzeniach umieszcza się niewielkie nadajniki, czyli tagi Bluetooth. Emitują one sygnał, który może być odbierany przez smartfony, bramki lub specjalne urządzenia rozmieszczone na terenie budowy.

W zależności od zastosowanego systemu możliwe jest określenie obecności sprzętu w danej strefie, a w bardziej zaawansowanych rozwiązaniach także przybliżonej lokalizacji. Przykładowo system może wskazać, że konkretna wiertarka znajduje się w magazynie, a agregat został przeniesiony do innej strefy budowy.

Z punktu widzenia zarządzania oznacza to przede wszystkim mniej ręcznego wpisywania danych i szybszy dostęp do informacji o sprzęcie. Można łatwiej sprawdzić dostępność narzędzi, kontrolować ich przemieszczanie oraz identyfikować sytuacje, w których wyposażenie opuszcza określony obszar.

Zaletą BLE jest stosunkowo duży zasięg, niewielkie zużycie energii i możliwość stosowania małych, łatwych do zamontowania tagów. Wadą jest natomiast to, że dokładność lokalizacji zależy od infrastruktury systemu i warunków panujących na budowie. Konstrukcje budowlane, metalowe elementy czy urządzenia mogą wpływać na propagację sygnału.

RFID – szybka identyfikacja sprzętu

Drugim popularnym rozwiązaniem jest RFID (Radio Frequency Identification). W tym przypadku narzędzie otrzymuje specjalny znacznik RFID, który może zawierać unikalny identyfikator. Czytnik RFID odczytuje informacje z tagu za pomocą fal radiowych, dzięki czemu nie zawsze trzeba mieć bezpośredni dostęp do oznaczonego przedmiotu.

Technologia ta szczególnie dobrze sprawdza się przy przyjmowaniu i wydawaniu sprzętu z magazynu. Pracownik może przeprowadzić identyfikację wielu oznaczonych przedmiotów znacznie szybciej niż w przypadku ręcznego spisywania numerów seryjnych. System może automatycznie zarejestrować, jakie narzędzia opuściły magazyn i kiedy zostały zwrócone.

RFID może więc znacząco usprawnić inwentaryzację, kontrolę przepływu sprzętu i prowadzenie historii użytkowania. W zależności od rodzaju zastosowanych tagów i czytników rozwiązanie może być wykorzystywane zarówno do pojedynczych odczytów, jak i automatycznej identyfikacji przedmiotów przechodzących przez określone punkty.

Ograniczeniem jest konieczność dobrania odpowiedniego rodzaju tagów i czytników do warunków budowy. Znaczenie mają m.in. odległość odczytu, rodzaj powierzchni, obecność metalu i sposób zamocowania znacznika. RFID jest też przede wszystkim technologią identyfikacji, a nie samodzielnym systemem ciągłego śledzenia lokalizacji.

Bluetooth czy RFID?

Obie technologie mogą wspierać kontrolę narzędzi, ale odpowiadają na nieco inne potrzeby. Bluetooth lepiej sprawdza się tam, gdzie istotne jest monitorowanie obecności lub lokalizacji sprzętu, natomiast RFID jest bardzo przydatne przy szybkiej identyfikacji i ewidencji przepływu narzędzi.

W praktyce nie zawsze trzeba wybierać tylko jedną technologię. W dużej firmie możliwe jest połączenie różnych metod – np. RFID do obsługi magazynu oraz BLE do monitorowania wybranych, szczególnie wartościowych urządzeń na placu budowy.

Mocne strony śledzenia narzędzi

Najważniejszą korzyścią z wdrożenia systemu jest większa kontrola nad majątkiem firmy. Pracownicy mogą szybciej sprawdzić, gdzie znajduje się potrzebne narzędzie i czy jest ono dostępne. Ogranicza to czas poszukiwania sprzętu i zmniejsza ryzyko przestojów.

Automatyczna ewidencja ułatwia również wykrywanie braków, kontrolowanie przekazywania wyposażenia oraz planowanie zakupów. Firma zyskuje lepszą wiedzę o tym, jaki sprzęt rzeczywiście posiada i jak intensywnie jest wykorzystywany.

Dodatkową korzyścią jest możliwość budowania historii sprzętu – od zakupu, przez kolejne wydania i zwroty, aż po serwis czy wycofanie z użytkowania. W przypadku kosztownych urządzeń może to znacząco poprawić kontrolę nad majątkiem.

Słabe strony i ograniczenia

System śledzenia narzędzi nie jest jednak rozwiązaniem pozbawionym wad. Pierwszą barierą jest koszt wdrożenia – szczególnie w przypadku dużej liczby urządzeń i konieczności instalacji dodatkowej infrastruktury.

Trzeba również pamiętać o utrzymaniu systemu. Tagi mogą zostać uszkodzone, baterie w urządzeniach BLE wymagają wymiany, a czytniki i bramki muszą działać prawidłowo. Na placu budowy występują ponadto trudne warunki: kurz, wilgoć, metalowe konstrukcje i częste przemieszczanie sprzętu.

Istotnym wyzwaniem jest także właściwe wykorzystanie danych. Sam fakt oznaczenia narzędzi nie rozwiązuje problemu, jeśli pracownicy nie korzystają z systemu, a informacje nie są aktualizowane lub nie są powiązane z procesami magazynowymi i odpowiedzialnością za sprzęt.

Kiedy warto wdrożyć nowoczesną inwentaryzację?

Największy sens takie rozwiązania mają w firmach, które dysponują dużą liczbą narzędzi i urządzeń, prowadzą wiele inwestycji jednocześnie lub często przenoszą sprzęt między budowami. Szczególnie uzasadnione jest monitorowanie kosztownego wyposażenia, którego zagubienie lub kradzież oznacza wysoką stratę.

Wdrożenie warto rozważyć również wtedy, gdy firma regularnie doświadcza problemów z brakującym sprzętem, kupuje kolejne urządzenia mimo posiadania niewykorzystanego wyposażenia albo traci dużo czasu na ręczne inwentaryzacje.

Najlepsze efekty daje jednak nie samo „śledzenie narzędzi”, lecz połączenie technologii z odpowiednimi procedurami. System powinien wspierać cały obieg sprzętu – od przyjęcia do magazynu, przez wydanie pracownikowi lub ekipie, zmianę lokalizacji i serwis, aż po zwrot i wycofanie z użytkowania.

Nowoczesna inwentaryzacja nie zastępuje więc zarządzania sprzętem, ale pozwala je znacznie usprawnić. Bluetooth i RFID mogą ograniczyć liczbę błędów, skrócić czas poszukiwania narzędzi i zwiększyć kontrolę nad majątkiem firmy. W przypadku większych przedsiębiorstw budowlanych odpowiednio dobrany system może stać się ważnym elementem organizacji pracy i ograniczania kosztów.

Poznaj firmy z działu maszyny i urządzenia.