Silikony w budownictwie – właściwości, rodzaje, zastosowanie

W budownictwie silikony stosuje się przede wszystkim jako elastyczne uszczelniacze, kleje i materiały wypełniające, które umożliwiają trwałe łączenie elementów oraz zabezpieczanie szczelin i połączeń przed wilgocią, powietrzem czy zanieczyszczeniami. Są dostępne najczęściej w postaci jednoskładnikowych mas, które utwardzają się pod wpływem wilgoci zawartej w powietrzu.

W przeciwieństwie do tradycyjnych zapraw i sztywnych materiałów uszczelniających silikony zachowują elastyczność przez wiele lat, dzięki czemu kompensują niewielkie odkształcenia elementów budowlanych. Ma to duże znaczenie w przypadku fasad, okien, dachów czy instalacji sanitarnych, gdzie występują naturalne ruchy materiałów wynikające z rozszerzalności cieplnej.

Silikony przyczyniają się również do poprawy energooszczędności budynków, ponieważ ograniczają powstawanie nieszczelności, przez które mogłoby dochodzić do strat ciepła lub przenikania wilgoci.

Rodzaje silikonów stosowanych w budownictwie

W zależności od składu chemicznego, właściwości i przeznaczenia wyróżnia się kilka podstawowych rodzajów silikonów budowlanych.

Silikony sanitarne

Silikony sanitarne są przeznaczone przede wszystkim do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności, takich jak łazienki, kuchnie, pralnie czy baseny. Zawierają dodatki grzybobójcze ograniczające rozwój pleśni i mikroorganizmów.

Zastosowanie:

• uszczelnianie wanien, brodzików i kabin prysznicowych,
• wypełnianie szczelin między płytkami ceramicznymi a urządzeniami sanitarnymi,
• zabezpieczanie połączeń w miejscach narażonych na stały kontakt z wodą.

Silikony neutralne

Silikony neutralne charakteryzują się brakiem kwaśnego odczynu podczas utwardzania, dzięki czemu mogą być stosowane z materiałami wrażliwymi na działanie kwasów, np. metalami, kamieniem naturalnym czy betonem.

Zastosowanie:

• montaż i uszczelnianie stolarki okiennej,
• fasady szklane,
• połączenia aluminium, stali i tworzyw sztucznych,
• elementy konstrukcyjne narażone na zmienne warunki atmosferyczne.

Silikony kwaśne (octowe)

Podczas utwardzania wydzielają kwas octowy, co zapewnia dobrą przyczepność do wielu powierzchni, jednak ogranicza ich zastosowanie w kontakcie z niektórymi materiałami.

Zastosowanie:

• szkło,
• ceramika,
• powierzchnie glazurowane,
• typowe prace wykończeniowe.

Nie powinny być stosowane na powierzchniach metalowych podatnych na korozję ani na kamieniu naturalnym.

Silikony wysokotemperaturowe

Są odporne na działanie bardzo wysokich temperatur, dlatego znajdują zastosowanie w miejscach narażonych na intensywne nagrzewanie.

Zastosowanie:

• kominy i przewody wentylacyjne,
• urządzenia grzewcze,
• elementy instalacji przemysłowych.

Silikony konstrukcyjne

To specjalistyczne produkty o wysokiej wytrzymałości mechanicznej, stosowane głównie w nowoczesnym budownictwie fasadowym.

Zastosowanie:

• ściany osłonowe typu curtain wall,
• mocowanie szyb zespolonych,
• konstrukcje szklane,
• elewacje wentylowane.

Właściwości silikonów budowlanych

Silikony zawdzięczają swoją popularność wyjątkowym właściwościom użytkowym. Do najważniejszych należą:

• elastyczność

Silikony zachowują zdolność odkształcania się bez utraty szczelności, co pozwala im pracować razem z konstrukcją budynku.

• odporność na wilgoć

Tworzą szczelną barierę chroniącą przed wodą, dlatego sprawdzają się w pomieszczeniach mokrych oraz na zewnątrz budynków.

• odporność na promieniowanie UV

Niektóre rodzaje silikonów zachowują trwałość i kolor nawet przy długotrwałym działaniu światła słonecznego.

• odporność temperaturowa

Silikony mogą pracować w szerokim zakresie temperatur – od bardzo niskich wartości zimowych po wysokie temperatury występujące np. na nasłonecznionych elewacjach.

• odporność chemiczna

Są odporne na działanie wielu substancji chemicznych, detergentów oraz czynników występujących w środowisku budowlanym.

• dobra przyczepność

Mogą być stosowane na wielu podłożach, takich jak szkło, beton, ceramika, aluminium, stal czy tworzywa sztuczne.

Zastosowanie silikonów w budownictwie

Zakres wykorzystania silikonów jest bardzo szeroki. Najczęstsze zastosowania:

• uszczelnianie stolarki budowlanej

Silikony wykorzystywane są podczas montażu:

• okien,
• drzwi,
• witryn szklanych,
• fasad aluminiowych.

Zapewniają ochronę przed wodą, powietrzem i stratami energii.

• uszczelnienia łazienek i kuchni

Stosowane są w miejscach styku różnych materiałów, np.: płytek ceramicznych, wanien, umywalek, kabin prysznicowych.

• budowa i naprawa elewacji

Silikony umożliwiają trwałe wykonywanie szczelin dylatacyjnych oraz zabezpieczają połączenia elementów fasadowych.

• uszczelnienia dachów i wykonanie obróbek blacharskich

Wykorzystuje się je do uszczelniania przejść instalacyjnych, połączeń blach, miejsc wokół kominów i świetlików.

• przemysł budowlany

Silikony konstrukcyjne znajdują zastosowanie w dużych obiektach, takich jak biurowce, galerie handlowe czy obiekty użyteczności publicznej.

Zalety silikonów w budownictwie

Do najważniejszych zalet stosowania silikonów w budownictwie należy ich bardzo długa trwałość użytkowa oraz wysoka odporność na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Materiały te zachowują elastyczność przez wiele lat, dzięki czemu skutecznie kompensują ruchy i odkształcenia elementów konstrukcyjnych. Ich szeroki zakres zastosowań oraz łatwość aplikacji sprawiają, że mogą być wykorzystywane przy wielu pracach budowlanych i wykończeniowych.

Silikony charakteryzują się dobrą przyczepnością do różnych materiałów, ograniczają ryzyko powstawania nieszczelności i przecieków, przyczyniają się do poprawy szczelności energetycznej budynków, a także pozwalają uzyskać estetyczne i trwałe wykończenie połączeń.

Wady i ograniczenia silikonów

Pomimo wielu zalet silikony mają również pewne ograniczenia.

Do najczęściej wskazywanych wad należą:

• trudność w malowaniu – większość silikonów nie przyjmuje farb,
• konieczność dokładnego przygotowania powierzchni przed aplikacją,
• ograniczona przyczepność do niektórych materiałów bez zastosowania specjalnych preparatów gruntujących,
• możliwość zabrudzenia powierzchni w przypadku niewłaściwego wykonania spoin,
• wyższa cena w porównaniu z niektórymi tradycyjnymi uszczelniaczami,
• trudność w usunięciu starej warstwy silikonu podczas remontów.

Trendy i innowacje w zastosowaniu silikonów w budownictwie

Rozwój technologii silikonów jest związany przede wszystkim z wymaganiami dotyczącymi energooszczędności, trwałości i zrównoważonego budownictwa.

Silikony niskoemisyjne i ekologiczne

Coraz większe znaczenie mają produkty o ograniczonej emisji lotnych związków organicznych (LZO), które poprawiają jakość powietrza wewnątrz budynków. Producenci rozwijają również rozwiązania wykorzystujące surowce bardziej przyjazne środowisku.

Silikony o zwiększonej trwałości

Nowoczesne formulacje zapewniają jeszcze większą odporność na:

• promieniowanie UV,
• ekstremalne temperatury,
• starzenie,
• agresywne środowisko miejskie.

Inteligentne uszczelnienia budynków

Współczesne rozwiązania projektowane są z myślą o budynkach energooszczędnych i pasywnych. Silikony pomagają uzyskać wysoką szczelność powietrzną przegród, co ogranicza zużycie energii na ogrzewanie i chłodzenie.

Silikony dla nowoczesnych fasad

W architekturze coraz częściej stosuje się duże przeszklenia i lekkie fasady. Powoduje to wzrost zapotrzebowania na wysokowydajne silikony konstrukcyjne umożliwiające bezpieczne mocowanie szkła oraz kompensowanie naprężeń.

Automatyzacja aplikacji

W obiektach przemysłowych i przy dużych realizacjach coraz częściej stosuje się automatyczne systemy nanoszenia silikonów, które poprawiają precyzję wykonania i ograniczają zużycie materiału.