Wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie na branżę budowlaną

Zakłócenia w łańcuchach dostaw materiałów

Jednym z najważniejszych skutków konfliktów w regionie jest destabilizacja międzynarodowych szlaków handlowych. Bliski Wschód znajduje się w pobliżu kluczowych tras transportowych, w tym rejonu Morze Czerwone oraz Kanał Sueski. Przez te obszary przepływa znaczna część światowego transportu towarów między Azją a Europą.

W sytuacji wzrostu napięć lub zagrożenia bezpieczeństwa statków transportowych firmy logistyczne często zmieniają trasy transportu, co wydłuża czas dostaw i zwiększa koszty. Dla branży budowlanej oznacza to utrudniony dostęp do materiałów takich jak stal konstrukcyjna, aluminium, elementy instalacyjne czy komponenty elektroniczne stosowane w nowoczesnym budownictwie.

Wzrost cen surowców i energii

Bliski Wschód jest jednym z najważniejszych regionów wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego. Konflikty zbrojne w regionie mogą powodować wzrost cen energii na światowych rynkach.

Nagły wzrost cen ropy naftowej i gazu ziemnego bezpośrednio wpływa na koszty wytwarzania materiałów budowlanych – od cementu i stali, przez materiały termoizolacyjne, aż po płytki ceramiczne i panele podłogowe.

Po pierwszym kwartale bieżącego roku ceny materiałów budowlanych wzrosły od około 15 do nawet 50 procent. Drożeją między innymi stal, styropian, kruszywa oraz asfalt, a rosnące ceny paliw wpływają negatywnie na koszty praktycznie wszystkich elementów procesu budowlanego – wskazywał w rozmowie z WNP Andrzej Sterczyński, prezes Unibepu.

Podobną opinię przedstawia Przemysław Bokwa, prezes Grupy PBI. Zwraca on uwagę, że jeszcze przed wybuchem wojny bitumy kosztowały około 1800 zł za tonę, natomiast obecnie ich cena sięga już około 2800 zł za tonę. W tej sytuacji firmy budowlane będą zmuszone podnosić ceny składanych ofert przetargowych, a ostatecznie wyższe koszty realizacji inwestycji poniosą inwestorzy.

Droższa energia przekłada się bezpośrednio na koszty produkcji materiałów budowlanych, zwłaszcza tych najbardziej energochłonnych, takich jak cement, stal czy szkło. W efekcie rosną koszty realizacji inwestycji budowlanych, zarówno infrastrukturalnych, jak i mieszkaniowych. Deweloperzy oraz wykonawcy muszą uwzględniać większe ryzyko w kosztorysach, co może prowadzić do wzrostu cen mieszkań i innych obiektów.

Drożejąca energia oraz surowce przyczyniają się również do wzrostu inflacji konsumenckiej. Wyższe ceny paliw podnoszą koszty transportu, produkcji i usług, co w konsekwencji prowadzi do stopniowego wzrostu cen w całej gospodarce

Opóźnienia inwestycji i niepewność rynkowa

Niepewność geopolityczna wpływa także na decyzje inwestorów. W okresach niestabilności gospodarczej firmy często ograniczają nowe projekty lub odkładają je w czasie. Dotyczy to zwłaszcza dużych inwestycji infrastrukturalnych oraz projektów komercyjnych, które wymagają wieloletniego planowania i znacznego kapitału.

Dodatkowo rosnące koszty materiałów oraz transportu mogą prowadzić do konieczności renegocjacji kontraktów budowlanych. W skrajnych przypadkach inwestycje są wstrzymywane lub zmieniany jest ich zakres.

Konflikt na Bliskim Wschodzie może przejściowo ograniczyć zainteresowanie zakupem mieszkań w Polsce. Niepewna sytuacja geopolityczna może skłaniać gospodarstwa domowe do bardziej zachowawczych decyzji zakupowych, jednak wpływ ten najprawdopodobniej będzie miał charakter przejściowy. Jak jednak podkreślają analitycy, podstawy funkcjonowania rynku pozostają stabilne, a prognozy na 2026 rok nadal są pozytywne.

„Wojna w Iranie schłodzi nastroje uczestników polskiego rynku mieszkaniowego, ale w horyzoncie najbliższych miesięcy wrócą one, naszym zdaniem, do wcześniejszego trendu wzrostowego. Podobne zjawisko obserwowaliśmy po wybuchu wojny w Ukrainie, ale teraz poprawa powinna być w naszej ocenie szybsza, m.in. za sprawą wdrożonych w marcu regulacji dotyczących cen paliw i geograficznej odległości Iranu od Polski” – zauważa Wojciech Szajnert, ekspert ds. analiz sektorowych z Alior Banku.

Wpływ na rynek pracy i firmy wykonawcze

Wzrost kosztów i opóźnienia w realizacji projektów mają również wpływ na firmy budowlane. Mniejsze przedsiębiorstwa, które działają na niskich marżach, są szczególnie narażone na problemy finansowe wynikające z nagłych zmian cen materiałów czy transportu.

Jednocześnie w niektórych regionach świata konflikty mogą prowadzić do zwiększonego zapotrzebowania na projekty infrastrukturalne, związane z odbudową zniszczonych obszarów. Dla branży budowlanej oznacza to potencjalne nowe rynki w dłuższej perspektywie, jednak wiążą się one z wysokim ryzykiem politycznym i finansowym.

Konieczność dywersyfikacji dostaw

W odpowiedzi na niestabilność w regionie wiele firm budowlanych oraz producentów materiałów stara się dywersyfikować źródła dostaw. Oznacza to poszukiwanie alternatywnych dostawców surowców i komponentów w innych częściach świata lub zwiększanie produkcji lokalnej.

Coraz większą rolę odgrywa także optymalizacja procesów budowlanych, ograniczanie zużycia materiałów oraz rozwój technologii prefabrykacji, które pozwalają zmniejszyć zależność od globalnych łańcuchów dostaw.

Fot. Magnific