Roboty w budownictwie

W dzisiejszych czasach, gdy branża budowlana zmaga się z brakiem wykwalifikowanej siły roboczej, rosnącymi wymaganiami bezpieczeństwa i presją na zrównoważony rozwój, roboty stają się nieodłącznym elementem placów budowy.

Roboty nie tylko przyspieszają prace, ale także minimalizują błędy ludzkie i redukują ryzyko wypadków.

Roboty na placu budowy

Na placu budowy stosuje się coraz więcej wyspecjalizowanych typów robotów, które wspierają różne etapy procesu budowlanego. Do najważniejszych rodzajów należą:

• roboty murarskie – automatyczne systemy do układania cegieł i bloczków, które wykonują ściany z dużą precyzją i stałą wydajnością
• roboty drukujące 3d – wykorzystujące technologię druku przestrzennego do wznoszenia elementów konstrukcyjnych, a nawet całych budynków z betonu
• roboty ziemne i drogowe – autonomiczne lub półautonomiczne koparki, spycharki i walce, sterowane cyfrowo lub zdalnie
• roboty montażowe – przeznaczone do instalowania elementów prefabrykowanych, konstrukcji stalowych czy modułów fasadowych
• roboty wykończeniowe – wykonujące prace takie jak malowanie, tynkowanie, szlifowanie czy układanie płytek
• roboty inspekcyjne i pomiarowe – drony oraz roboty mobilne służące do kontroli jakości, inwentaryzacji, skanowania 3d i monitorowania postępu robót
• roboty rozbiórkowe i ratownicze – wykorzystywane do prac w warunkach niebezpiecznych, minimalizujące ryzyko dla ludzi.

Roboty na budowie – przykłady wdrożeń

Robot SAM (Semi Automated Mason), opracowany przez firmę Construction Robotics, jest w stanie w ciągu ośmiu godzin ułożyć nawet trzy tysiące cegieł z wysoką precyzją. Urządzenie realizuje pracę w sposób zoptymalizowany pod względem zużycia materiałów, co pozwala ograniczyć ilość odpadów budowlanych. Dodatkowo SAM generuje szczegółowe raporty dotyczące efektywności pracy oraz informuje o ewentualnych nieprawidłowościach w procesie.

Na uwagę zasługuje również autonomiczny robot stworzony przez kalifornijski start-up Doxel, który monitoruje plac budowy, skanując go i analizując, czy realizacja inwestycji przebiega zgodnie z harmonogramem oraz obowiązującą dokumentacją. Wykrywanie i raportowanie wszelkich odchyleń od założeń projektowych pozwala na szybkie podjęcie działań korygujących i ograniczenie ryzyka poważniejszych problemów.

Kolejnym przykładem robota stosowanego już dziś w branży budowlanej jest Hadrian X – zaawansowana maszyna murarska opracowana przez firmę Fastbrick Robotics. Wykorzystując inteligentny system sterowania oparty na technologii CAD, robot precyzyjnie oblicza zapotrzebowanie na materiały oraz planuje najbardziej efektywne ruchy robocze, co pozwala mu w krótkim czasie i z dużą dokładnością wznosić ściany budynku, nawet w ciągu jednego dnia.

W trakcie realizacji stadionu we Wrocławiu zastosowano zdalnie sterowany, samowznoszący się żuraw, natomiast przy budowie Sky Tower wykorzystano nowoczesne, samowznoszące deskowania systemu PERI. Przy budowie II linii metra w Warszawie używa się zaawansowanych maszyn drążących tunele, a na wielu placach budowy powszechnie pracują także inteligentne palownice, roboty do zagęszczania betonu, automatyczne koparki oraz inne nowoczesne urządzenia.

W Koronowie w woj. kujawsko-pomorskim powstał pierwszy w Polsce budynek wzniesiony przy pomocy robota murarskiego.

Korzyści z zastosowania robotów na budowie

Zastosowanie robotów na placu budowy przynosi szereg istotnych korzyści, które wpływają na bezpieczeństwo, efektywność oraz jakość realizowanych inwestycji. Przede wszystkim roboty znacząco podnoszą poziom bezpieczeństwa pracy, ponieważ mogą przejmować zadania szczególnie niebezpieczne dla człowieka, takie jak prace na wysokości, w strefach zagrożonych zawaleniem, przy obsłudze ciężkich materiałów czy w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Ograniczenie bezpośredniego udziału ludzi w takich czynnościach zmniejsza liczbę wypadków i chorób zawodowych.

Robotyzacja przyczynia się również do zwiększenia wydajności i skrócenia czasu realizacji robót budowlanych. Maszyny mogą pracować z dużą powtarzalnością i precyzją, bez zmęczenia oraz długich przerw, co pozwala na szybsze wykonywanie prac i lepsze dotrzymywanie harmonogramów. Jednocześnie wysoka dokładność robotów przekłada się na lepszą jakość wykonania – zmniejsza się liczba błędów, poprawek oraz strat materiałowych, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy realizacji skomplikowanych projektów.

Dzięki dokładnemu sterowaniu i starannemu planowaniu robot murarski jest w stanie efektywnie zarządzać materiałami budowlanymi i ograniczać ich zużycie.

Choć wdrożenie robotów wiąże się z wysokimi kosztami początkowymi, w dłuższej perspektywie może prowadzić do obniżenia kosztów inwestycji. Automatyzacja redukuje zapotrzebowanie na pracę fizyczną, ogranicza przestoje oraz minimalizuje koszty związane z błędami wykonawczymi. Dodatkowo roboty stanowią odpowiedź na rosnący problem niedoboru wykwalifikowanych pracowników w branży budowlanej, przejmując część zadań i wspierając pracę zespołów ludzkich.

Istotną zaletą robotów jest także ich zdolność do pracy w trudnych i niekorzystnych warunkach, takich jak niskie lub wysokie temperatury, duże zapylenie czy hałas, gdzie praca człowieka jest znacznie utrudniona lub niebezpieczna. Dzięki integracji z nowoczesnymi systemami cyfrowymi roboty umożliwiają lepszą kontrolę i planowanie procesu budowlanego, wspierając monitorowanie postępów prac oraz zarządzanie całym przedsięwzięciem.

W rezultacie zastosowanie robotów na placu budowy sprzyja modernizacji branży budowlanej, zwiększa jej konkurencyjność oraz pozwala na realizację inwestycji w sposób bardziej bezpieczny, efektywny i przewidywalny.

Czy roboty zastąpią ludzi na placu budowy?

Pytanie o to, czy roboty zastąpią ludzi na placu budowy, coraz częściej pojawia się w kontekście dynamicznego rozwoju automatyzacji i sztucznej inteligencji. Obecnie roboty nie są w stanie całkowicie wyeliminować pracy człowieka w budownictwie, jednak w coraz większym stopniu przejmują zadania powtarzalne, niebezpieczne lub wymagające dużej precyzji, takie jak druk 3D elementów konstrukcyjnych, murowanie czy prace pomiarowe.

W praktyce oznacza to raczej zmianę charakteru pracy na budowie niż jej zanik – rola człowieka przesuwa się w stronę nadzoru, projektowania, obsługi technologii i podejmowania decyzji, których maszyny wciąż nie potrafią samodzielnie realizować.

Roboty na budowie – perspektywa

Perspektywy dla robotów w budownictwie są coraz bardziej obiecujące, ponieważ rozwój technologii umożliwia coraz szersze zastosowanie automatyki i sztucznej inteligencji w różnych etapach procesu budowlanego.

W przyszłości można spodziewać się, że automatyzacja pomoże zwiększyć efektywność, bezpieczeństwo i precyzję prac budowlanych, a także zmniejszyć koszty i ilość odpadów. Rozwój druku 3D w budownictwie, robotów mobilnych oraz autonomicznych maszyn ciężkich stwarza możliwość realizacji skomplikowanych projektów szybciej i w sposób bardziej zrównoważony. W miarę doskonalenia systemów sztucznej inteligencji roboty będą mogły samodzielnie podejmować decyzje w oparciu o analizę danych z placu budowy, co może zrewolucjonizować sposób planowania i realizacji inwestycji.

Fot. automatykab2b.pl