Szkło budowlane – rodzaje, zastosowanie, właściwości i bezpieczeństwo

Współczesne technologie produkcji pozwalają tworzyć szkło o zwiększonej wytrzymałości, odporności na uszkodzenia oraz podwyższonym poziomie bezpieczeństwa.

Podstawowym surowcem wykorzystywanym do produkcji szkła jest piasek kwarcowy, a także m.in. soda i wapień. W procesie produkcyjnym składniki są topione w wysokiej temperaturze, a następnie szkło jest formowane i poddawane odpowiedniej obróbce.

Parametry szkła można modyfikować poprzez zastosowanie odpowiednich technologii, takich jak hartowanie czy laminowanie. Dzięki temu możliwe jest dopasowanie materiału do konkretnego zastosowania i wymagań dotyczących bezpieczeństwa.

Gdzie szkło budowlane znajduje zastosowanie?

Szkło jest obecnie wykorzystywane w wielu częściach budynków. Jednym z najczęstszych zastosowań są okna i drzwi, gdzie pozwala na doświetlenie pomieszczeń i zapewnienie kontaktu z otoczeniem.

Szkło budowlane stosuje się również do wykonywania:

• fasad i ścian osłonowych,
• witryn sklepowych,
• ścianek działowych,
• drzwi szklanych,
• balustrad i barierek,
• kabin prysznicowych,
• zadaszeń i świetlików,
• przeszkleń dachowych,
• schodów i podestów,
• elementów elewacyjnych,
• mebli i elementów wyposażenia wnętrz.

W nowoczesnej architekturze szkło jest często wykorzystywane do tworzenia dużych powierzchni przeszklonych. Pozwala to uzyskać lekką wizualnie konstrukcję, zwiększyć ilość światła dziennego we wnętrzu i nadać budynkowi nowoczesny wygląd.

Rodzaje szkła budowlanego

Szkło budowlane można podzielić na wiele rodzajów w zależności od sposobu produkcji, obróbki, właściwości oraz przeznaczenia. Do najważniejszych należą między innymi:

• szkło float,
• szkło hartowane,
• szkło laminowane,
• szkło zbrojone,
• szkło zespolone,
• szkło bezpieczne,
• szkło przeciwsłoneczne,
• szkło niskoemisyjne,
• szkło ornamentowe i dekoracyjne.

W praktyce jeden produkt może łączyć kilka technologii. Przykładem są szyby zespolone, w których wykorzystuje się tafle szkła o różnych właściwościach, w tym szkło niskoemisyjne, laminowane lub hartowane.

Szkło float

Szkło float jest podstawowym rodzajem szkła płaskiego, wykorzystywanym jako baza do produkcji wielu innych rodzajów szkła budowlanego. Nazwa pochodzi od metody produkcji, w której płynne szkło jest formowane na powierzchni roztopionej cyny.

Technologia ta pozwala uzyskać tafle o bardzo gładkiej i równej powierzchni, wysokiej przejrzystości oraz stosunkowo jednolitej grubości.

Szkło float może być stosowane m.in. w:

• oknach,
• drzwiach,
• witrynach,
• ściankach działowych,
• szybach zespolonych,
• przeszkleniach dekoracyjnych.

Jego istotną zaletą jest możliwość dalszej obróbki. Z tafli float można produkować między innymi szkło hartowane i laminowane.

Szkło hartowane

Szkło hartowane jest poddawane specjalnej obróbce termicznej, która znacząco zwiększa jego wytrzymałość mechaniczną i odporność na naprężenia termiczne w porównaniu ze zwykłym szkłem.

Podczas hartowania tafla jest podgrzewana do wysokiej temperatury, a następnie gwałtownie schładzana. W wyniku tego procesu w szkle powstają charakterystyczne naprężenia, które zwiększają jego odporność.

Jedną z najważniejszych cech szkła hartowanego jest sposób jego pękania. W przypadku rozbicia tafla rozpada się na wiele stosunkowo małych, tępych kawałków zamiast tworzyć duże, ostre odłamki typowe dla zwykłego szkła.

Szkło hartowane znajduje zastosowanie między innymi w:

• drzwiach szklanych,
• kabinach prysznicowych,
• balustradach,
• ściankach działowych,
• fasadach,
• przeszkleniach mebli,
• przegrodach wewnętrznych.

Należy pamiętać, że po zahartowaniu szkła nie można już poddawać go typowym procesom cięcia czy wiercenia. Wszystkie wymagane otwory i obróbkę należy zazwyczaj wykonać przed hartowaniem.

Szkło laminowane

Szkło laminowane, określane również jako szkło warstwowe, składa się z co najmniej dwóch tafli szkła połączonych warstwą specjalnej folii lub innego materiału pośredniego.

Jego najważniejszą zaletą jest to, że po rozbiciu odłamki szkła pozostają w dużej mierze związane z warstwą pośrednią. Ogranicza to ryzyko rozsypania się odłamków i zwiększa bezpieczeństwo użytkowników.

Szkło laminowane może być stosowane m.in. w:

• balustradach,
• fasadach,
• przeszkleniach dachowych,
• świetlikach,
• drzwiach,
• oknach,
• przegrodach wewnętrznych,
• miejscach wymagających zwiększonego poziomu ochrony.

Odpowiednio dobrane szkło laminowane może zapewniać również dodatkowe właściwości, np. ograniczenie przenikania hałasu czy zwiększoną ochronę przed włamaniem.

Szkło zbrojone

Szkło zbrojone zawiera wewnątrz tafli metalową siatkę, najczęściej wykonaną z drutu stalowego. Zastosowanie zbrojenia pozwala na utrzymanie fragmentów szkła w określonym układzie w przypadku jego pęknięcia.

Szkło tego typu było i nadal bywa wykorzystywane w określonych zastosowaniach budowlanych, między innymi w drzwiach, przeszkleniach technicznych czy elementach, w których istotne jest ograniczenie wypadania fragmentów rozbitej tafli.

Warto jednak podkreślić, że szkło zbrojone nie powinno być automatycznie utożsamiane ze szkłem bezpiecznym. Wybór konkretnego rodzaju szkła powinien wynikać z przeznaczenia, wymagań projektowych oraz obowiązujących przepisów i norm.

Szkło ornamentowe

Szkło ornamentowe to rodzaj szkła płaskiego, którego powierzchnia posiada charakterystyczny wzór, fakturę lub relief. Wzór jest zazwyczaj wytłaczany na powierzchni szkła podczas procesu produkcji, dzięki czemu tafla uzyskuje dekoracyjny wygląd oraz ograniczoną przezierność. W zależności od rodzaju ornamentu szkło może przepuszczać dużo światła, jednocześnie utrudniając rozpoznanie znajdujących się za nim przedmiotów i osób.

Jedną z najważniejszych cech szkła ornamentowego jest połączenie funkcji dekoracyjnej z użytkową. Dzięki różnorodnym wzorom może stanowić atrakcyjny element wystroju wnętrz, a jednocześnie zapewniać większą prywatność niż szkło całkowicie przezroczyste.

Szkło ornamentowe znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie ważne są estetyka, dostęp światła oraz ograniczenie widoczności. Stosuje się je między innymi w drzwiach wewnętrznych, ściankach działowych, drzwiach łazienkowych, przeszkleniach kuchennych, oknach, kabinach i przegrodach, witrynach i elementach dekoracyjnych, meblach, zabudowach wnętrz.

Właściwości szkła budowlanego

Właściwości szkła zależą przede wszystkim od jego rodzaju, grubości, sposobu obróbki oraz zastosowanych powłok i warstw.

Do najważniejszych właściwości szkła budowlanego należą:

• przepuszczalność światła

Jedną z podstawowych zalet szkła jest możliwość przepuszczania światła dziennego. Odpowiednio dobrane przeszklenia pozwalają ograniczyć konieczność korzystania ze sztucznego oświetlenia i wpływają na komfort użytkowania pomieszczeń.

• wytrzymałość

Szkło może być materiałem o znacznie zwiększonej odporności mechanicznej. Przykładem jest szkło hartowane, które charakteryzuje się większą odpornością na uderzenia i naprężenia termiczne niż szkło niehartowane o porównywalnej grubości.

• izolacyjność cieplna

Nowoczesne przeszklenia mogą ograniczać straty ciepła przez okna i fasady. Szczególne znaczenie mają tutaj szyby zespolone oraz szkło wyposażone w powłoki niskoemisyjne.

• izolacyjność akustyczna

Odpowiednia konstrukcja przeszklenia może ograniczać przenikanie hałasu z zewnątrz. W tym celu wykorzystuje się m.in. szkło laminowane akustycznie oraz odpowiednio zaprojektowane szyby zespolone.

• odporność na działanie czynników atmosferycznych

Szkło jest odporne na działanie wilgoci, promieniowania słonecznego oraz wielu czynników atmosferycznych. Dzięki temu może być stosowane zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków.

• estetyka

Przeszklenia pozwalają tworzyć nowoczesne, lekkie wizualnie konstrukcje. Szkło może być przezroczyste, barwione, matowe, ornamentowe, refleksyjne lub wyposażone w różnego rodzaju powłoki.

Bezpieczeństwo szkła budowlanego

Bezpieczeństwo jest jednym z najważniejszych aspektów projektowania i stosowania przeszkleń. Sam fakt zastosowania szkła o zwiększonej wytrzymałości nie oznacza jeszcze, że dana konstrukcja będzie bezpieczna. Należy uwzględnić m.in. miejsce zastosowania, sposób mocowania, wielkość tafli, obciążenia oraz możliwość kontaktu człowieka z przeszkleniem.

W miejscach, w których istnieje ryzyko uderzenia lub stłuczenia, stosuje się odpowiednio dobrane szkło bezpieczne. Najczęściej wykorzystuje się w tym celu szkło hartowane lub laminowane, a w niektórych rozwiązaniach połączenie obu technologii.

Szkło hartowane po rozbiciu rozpada się na drobniejsze fragmenty, natomiast szkło laminowane dzięki warstwie pośredniej pomaga utrzymać odłamki na miejscu. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od funkcji przeszklenia.

Szczególnej uwagi wymagają takie elementy jak:

• balustrady,
• drzwi i ścianki szklane,
• przeszklenia sięgające do poziomu podłogi,
• duże witryny,
• świetliki,
• przeszklenia dachowe,
• przeszklenia znajdujące się w miejscach intensywnego ruchu.

W przypadku konstrukcji szklanych należy również zwracać uwagę na możliwość oznakowania dużych, przezroczystych powierzchni. Odpowiednie oznaczenia mogą pomóc użytkownikom dostrzec przeszklenie i zmniejszyć ryzyko przypadkowego uderzenia.

Jak dobrać szkło budowlane?

Dobór szkła powinien być uzależniony od funkcji, jaką ma pełnić dana przegroda. Inne wymagania dotyczą zwykłego okna w domu jednorodzinnym, inne balustrady, a jeszcze inne wielkopowierzchniowej fasady biurowca.

Przy wyborze należy uwzględnić przede wszystkim:

• miejsce zastosowania – wewnątrz czy na zewnątrz budynku,
• wymagania dotyczące bezpieczeństwa,
• wymiary i sposób mocowania tafli,
• obciążenia mechaniczne i termiczne,
• wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej i akustycznej,
• wymagany poziom przepuszczalności światła,
• estetykę oraz wygląd przeszklenia,
• wymagania wynikające z projektu i obowiązujących przepisów.

W przypadku bardziej wymagających konstrukcji dobór szkła powinien być wykonany przez projektanta lub specjalistę posiadającego odpowiednią wiedzę techniczną.

Poznaj firmy z działu materiały budowlane.