Badanie termowizyjne instalacji elektrycznej – skuteczna metoda wykrywania zagrożeń

Wraz z upływem czasu elementy instalacji ulegają zużyciu, a błędy montażowe, przeciążenia czy niekorzystne warunki środowiskowe mogą prowadzić do powstawania niebezpiecznych usterek. Jedną z najskuteczniejszych metod diagnostycznych umożliwiających wykrywanie nieprawidłowości bez konieczności wyłączania instalacji z eksploatacji jest badanie termowizyjne.

Dzięki możliwości wykonywania pomiarów podczas normalnej pracy instalacji badanie umożliwia szybkie i skuteczne identyfikowanie potencjalnych zagrożeń oraz zapobieganie awariom.

Jakie zagrożenia mogą dotyczyć instalacji elektrycznej?

Instalacje elektryczne narażone są na szereg czynników mogących prowadzić do awarii, uszkodzeń urządzeń, a nawet pożarów. Do najczęściej występujących zagrożeń należą:

• poluzowane lub skorodowane połączenia elektryczne,
• przeciążenie obwodów i urządzeń,
• nierównomierne obciążenie faz,
• uszkodzenia izolacji przewodów,
• zużycie aparatury elektrycznej,
• nieprawidłowo wykonane połączenia,
• zwiększona rezystancja styków,
• przegrzewanie się rozdzielnic, bezpieczników i wyłączników.

Wiele z tych problemów rozwija się stopniowo i przez długi czas może pozostawać niezauważonych podczas standardowej eksploatacji. Wzrost temperatury jest często pierwszym sygnałem świadczącym o pogarszającym się stanie technicznym instalacji.

Co powinno skłonić do przeprowadzenia badania termowizyjnego?

Przeprowadzenie kontroli termowizyjnej warto rozważyć zarówno profilaktycznie, jak i w sytuacji występowania niepokojących objawów. Do sygnałów ostrzegawczych należą:

• częste wyzwalanie zabezpieczeń elektrycznych,
• migotanie oświetlenia,
• nagrzewanie się rozdzielnic lub gniazd elektrycznych,
• charakterystyczny zapach przegrzanej izolacji,
• spadki napięcia,
• występowanie awarii urządzeń elektrycznych,
• wzrost zużycia energii elektrycznej bez wyraźnej przyczyny.

Badania termowizyjne są również zalecane po modernizacjach instalacji, przed odbiorami technicznymi obiektów, a także jako element okresowych kontroli w zakładach przemysłowych, centrach danych, szpitalach czy obiektach użyteczności publicznej.

Na czym polega badanie termowizyjne instalacji elektrycznej?

Badanie termowizyjne polega na bezkontaktowym pomiarze temperatury elementów instalacji elektrycznej za pomocą kamery termowizyjnej. Urządzenie rejestruje promieniowanie podczerwone emitowane przez badane obiekty i przekształca je w obraz termiczny, zwany termogramem.

Podczas pomiaru analizowane są różnice temperatur pomiędzy poszczególnymi elementami instalacji. Miejsca o podwyższonej temperaturze mogą wskazywać na występowanie usterek, takich jak przeciążenia, słabe styki czy uszkodzenia komponentów.

Istotną zaletą tej metody jest możliwość wykonywania badań podczas normalnej pracy instalacji, bez konieczności jej wyłączania. Dzięki temu możliwe jest wykrycie problemów występujących pod rzeczywistym obciążeniem.

Jakie narzędzia stosuje się podczas badań?

Podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas kontroli jest kamera termowizyjna. W zależności od przeznaczenia może ona charakteryzować się różną rozdzielczością, czułością termiczną oraz zakresem pomiarowym.

Podczas badań często wykorzystuje się również:

• mierniki cęgowe do pomiaru prądu,
• analizatory jakości energii elektrycznej,
• multimetry cyfrowe,
• higrometry i termometry środowiskowe,
• specjalistyczne oprogramowanie do analizy termogramów i tworzenia raportów.

Połączenie wyników badań termowizyjnych z pomiarami elektrycznymi pozwala na bardziej precyzyjną ocenę stanu technicznego instalacji.

Jakie informacje pozwala uzyskać badanie termowizyjne?

Kontrola termowizyjna dostarcza wielu cennych informacji dotyczących stanu instalacji elektrycznej. Pozwala między innymi na:

• lokalizację miejsc nadmiernego nagrzewania,
• wykrywanie przeciążonych obwodów,
• identyfikację luźnych połączeń i uszkodzonych styków,
• ocenę równomierności obciążenia faz,
• kontrolę pracy transformatorów i rozdzielnic,
• wykrywanie uszkodzeń bezpieczników, wyłączników i styczników,
• ocenę stanu technicznego urządzeń elektrycznych.

Uzyskane dane umożliwiają wczesne wykrycie nieprawidłowości, zanim doprowadzą one do kosztownych awarii lub zagrożenia bezpieczeństwa.

Zalety kontroli termowizyjnej

Badania termowizyjne zyskały dużą popularność ze względu na liczne korzyści wynikające z ich stosowania. Do najważniejszych zalet należą:

• bezinwazyjność

Pomiar wykonywany jest bez kontaktu z badanym elementem i bez ingerencji w konstrukcję instalacji.

• możliwość pracy pod napięciem

Kontrole przeprowadza się podczas normalnej eksploatacji urządzeń, co pozwala na obserwację rzeczywistych warunków pracy.

• szybkość diagnostyki

Duże obszary instalacji mogą zostać sprawdzone w krótkim czasie.

• wczesne wykrywanie usterek

Termowizja umożliwia identyfikację problemów na etapie ich rozwoju, zanim dojdzie do awarii.

• zwiększenie bezpieczeństwa

Regularne kontrole ograniczają ryzyko pożarów oraz uszkodzeń urządzeń elektrycznych.

• redukcja kosztów eksploatacji

Wczesne usunięcie usterek pozwala uniknąć kosztownych napraw i przestojów.

Kto może przeprowadzić badanie termowizyjne?

Badania termowizyjne instalacji elektrycznych wymagają odpowiednich kompetencji oraz praktycznej wiedzy z zakresu diagnostyki urządzeń elektroenergetycznych. Z tego względu są one wykonywane przez wykwalifikowanych specjalistów, takich jak elektrycy posiadający stosowne uprawnienia eksploatacyjne i dozoru, specjaliści zajmujący się diagnostyką techniczną, inspektorzy utrzymania ruchu oraz operatorzy kamer termowizyjnych posiadający odpowiednie certyfikaty. Oprócz umiejętności obsługi sprzętu pomiarowego istotna jest również zdolność prawidłowej interpretacji uzyskanych wyników.

Sama obsługa kamery nie jest wystarczająca do prawidłowej interpretacji wyników. Kluczowa jest znajomość zasad działania instalacji elektrycznych, charakterystyki obciążeń oraz mechanizmów powstawania uszkodzeń.

Fot. fachowyelektryk.pl