Budowa rekordowego tunelu w Norwegii

Norwegia realizuje obecnie ogromny projekt tunelu podmorskiego o nazwie Rogfast (Rogaland fastforbindelse), który ma stać się najdłuższym i najgłębszym tunelowym połączeniem drogowym pod wodą na świecie. Tunel będzie przebiegał pod fiordami na zachodnim wybrzeżu Norwegii. Pojekt połączy Stavanger z Bergen, skracając podróż i eliminując uciążliwe przeprawy promowe.

Parametry inwestycji

Tunel osiągnie długość około 26,7–27 km (plus 4,1 km odcinek do wyspy Kvitsøy), z najgłębszym punktem sięgającym ok. 392 metrów poniżej poziomu morza.

Rogfast składa się z dwóch równoległych tuneli, z których każdy ma 10,5 metra średnicy i mieści dwa pasy ruchu w jednym kierunku. W centralnym punkcie inwestycji, na głębokości około 260 metrów pod poziomem morza, zaplanowano nietypowe podwodne skrzyżowanie o ruchu okrężnym, które połączy główną trasę z odcinkiem prowadzącym na wyspę Kvitsøy.

Najważniejsze parametry tunelu Rogfast:

• około 27 km podwodnego tunelu w dwóch sekcjach
• średni roczny dzienny ruch (AADT) wynoszący 13 000 pojazdów
• 4 km odgałęzienie tunelu do Kvitsøy (jedna sekcja) z AADT wynoszącym 1 000 pojazdów
• łącznie około 60 km tunelu o przekroju T10.5
• dwie wieże wentylacyjne z głębokimi szybami na Kvitsøy.
• skrzyżowanie tunelu na Kvitsøy znajduje się na wysokości -250 m.

Rekordowy tunel w Norwegii

Rogfast tym samym ustanowi kilka rekordów świata. Stanie się:

• najdłuższym na świecie podwodnym tunelem drogowym dla regularnego ruchu (około 27 km)
• najdłuższym na świecie czteropasmowym tunelem drogowym (około 27 km)
• najgłębszym na świecie czteropasmowym tunelem drogowym (-392 m)
• tunelem z najgłębszym na świecie skrzyżowaniem drogowym (-200 m).

Zaawansowanie prac

Tunel ma być gotowy w 2033 roku.

Budowa rozpoczęła się w 2018 roku, choć prace były chwilowo wstrzymane z powodu przekroczenia kosztów i konieczności reorganizacji kontraktów, kontynuację wznowiono w 2021 roku. Koszt projektu szacuje się na około 25 miliardów norweskich koron (ok. 2,4 mld USD). Tunel składać się będzie z dwóch równoległych rur z dwiema nitkami ruchu każda, co poprawi bezpieczeństwo i przepustowość.

Prace przy tunelu prowadzone są jednocześnie z obu stron, przy użyciu nowoczesnych technologii, m.in. laserowych systemów pomiarowych, skanerów 3D oraz bieżącego monitoringu. Na fragmencie Kvitsøy zakończono już prace wybuchowe, natomiast przy pozostałych wlotach budowa nadal przebiega intensywnie. Według szacunków cały projekt jest zrealizowany w około połowie (stan na koniec 2025 r.).

Znaczenie inwestycji

Inwestycja ma być częścią głównej europejskiej trasy E39 biegnącej wzdłuż zachodniego wybrzeża Norwegii, połączy miasta Kristiansand – Stavanger – Haugesund – Bergen.

Cel budowy jest zarówno praktyczny, jak i strategiczny: nowy tunel będzie częścią modernizacji głównej drogi E39, łączącej regiony Stavanger i Bergen, co skróci czas podróży i zastąpi promowe przejazdy przez fiordy - obecnie często zależne od warunków pogodowych. Usprawni to komunikację, handel i dostępność norweskiego zachodniego wybrzeża, a także zmniejszy emisje związane z przejazdami promowymi.

Wyzwania inżynieryjne przy budowie Rogfast

Projekt Rogfast jest jednym z najbardziej zaawansowanych i technologicznie wymagających przedsięwzięć inżynieryjnych na świecie, pokazując Norwegię jako lidera w realizacji dużych podwodnych tuneli drogowych.

Najpoważniejsze wyzwania wynikają z bardzo wysokiego ciśnienia hydrostatycznego, sięgającego 40 barów oraz przecieków słonej wody. Ogromna długość tunelu generuje dodatkowe problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak procedury ewakuacyjne w razie pożaru oraz zagrożenie znużeniem kierowców podczas jazdy.

W odpowiedzi na te ryzyka powstanie projekt artystyczny, który ma zapobiec monotonii, złagodzić lęk tunelowy, skrócić subiektywny czas podróży, stworzyć poczucie orientacji w przestrzeni i sprzyjać rozpoznawalności. Dekoracja pomoże "otworzyć" przestrzeń tunelu, a zastosowanie dynamicznego oświetlenia może prowadzić do rozwiązań, które są adaptacyjne i zmienne.

Znaczące są również aspekty środowiskowe, zwłaszcza potencjalny wpływ prac budowlanych na ekosystem fiordu Boknafjord.

Tunel Rogfast jest budowany klasyczną norweską metodą drążenia z użyciem materiałów wybuchowych. O wyborze tej technologii przesądziły warunki geologiczne, wysokie ciśnienie wody i koszty. Metoda drill & blast jest powszechnie stosowana i dobrze sprawdzona w Norwegii Jest jednocześnie tańsza i szybsza w warunkach na tym terenie.

Fot. nordconsult.pl