Mosty w Polsce – największe inwestycje i nowoczesne technologie zmieniające krajową infrastrukturę

Polska infrastruktura mostowa należy do najdynamiczniej rozwijających się segmentów budownictwa komunikacyjnego. Tak duża liczba konstrukcji wymaga nie tylko bieżącego utrzymania, ale również regularnych modernizacji, przeglądów technicznych i wdrażania nowych technologii monitoringu.

Rekordowe mosty na S61 i Via Baltica

Jednym z symboli współczesnego boomu infrastrukturalnego stała się droga ekspresowa S61 Via Baltica, łącząca Polskę z krajami bałtyckimi. Trasa przebiega przez tereny o wyjątkowo trudnych warunkach geologicznych i środowiskowych, co wymagało budowy licznych mostów, estakad i przejść dla zwierząt.

Jesienią 2025 roku zakończono realizację jednej z najważniejszych inwestycji drogowych w regionie – obwodnicy Łomży w ciągu trasy Via Baltica. Kluczowym elementem przedsięwzięcia stał się most nad Narwią i terenami zalewowymi o długości 1205 m, będący obecnie najdłuższym obiektem mostowym w województwie podlaskim. Jego konstrukcja obejmuje dwa przęsła o rozpiętości 150 m każde, wykonane metodą nawisową.

Nowa trasa znacząco usprawniła ruch tranzytowy pomiędzy Warszawą a państwami bałtyckimi, przejmując znaczną część ruchu dalekobieżnego. W ramach inwestycji powstały również trzy węzły drogowe – Łomża Zachód, Nowogród i Łomża Północ – które poprawiły dostępność komunikacyjną okolicznych terenów. Zakres prac nie ograniczał się jednak wyłącznie do budowy drogi i mostu. Projekt objął także wykonanie czterech dróg gminnych, przejazdu wzdłuż wału przeciwpowodziowego oraz specjalnego przejścia przeznaczonego dla zwierząt.

Budowa Via Baltica pokazała, że współczesne mosty nie pełnią już wyłącznie funkcji komunikacyjnej, lecz są elementem złożonego systemu ochrony środowiska oraz zrównoważonego rozwoju infrastruktury.

Wśród realizowanych obecnie inwestycji mostowych szczególne miejsce zajmuje przeprawa przez San powstająca w Stalowej Woli w ciągu drogi wojewódzkiej nr 855. Budowany obiekt, którego całkowita długość wyniesie 1760 m, należy do najbardziej skomplikowanych przedsięwzięć inżynieryjnych w Polsce. Prace prowadzone są z wykorzystaniem technologii extradosed, a na koniec 2025 roku stopień ich zaawansowania osiągnął około połowy planowanego zakresu. Po oddaniu do ruchu most znajdzie się w gronie najdłuższych tego typu konstrukcji w kraju.

Na uwagę zasługują również innowacyjne rozwiązania zastosowane przy przeprawie przez dolinę Narwi. Projekt uwzględnia integrację obiektu z infrastrukturą służącą ochronie środowiska, w tym przejściami dla zwierząt poprowadzonymi nad obszarem doliny. Dzięki połączeniu zaawansowanych rozwiązań konstrukcyjnych i ekologicznych inwestycja należy do najbardziej nowoczesnych realizacji mostowych prowadzonych obecnie w Polsce.

Mosty odbudowywane po powodzi 2024

Powódź, która we wrześniu 2024 roku dotknęła południowo-zachodnią Polskę, doprowadziła do poważnych uszkodzeń infrastruktury drogowej i mostowej. Szczególnie ucierpiały województwa dolnośląskie i opolskie.

W odpowiedzi uruchomiono program odbudowy obejmujący nowe przeprawy oraz modernizację uszkodzonych obiektów. Na odbudowę mostów przeznaczono około 250 mln zł. Powstające konstrukcje projektowane są z uwzględnieniem większej odporności na ekstremalne zjawiska hydrologiczne, w tym zwiększonych prześwitów i ograniczenia liczby podpór znajdujących się bezpośrednio w nurcie rzek.

Nowe rozwiązania mają zmniejszyć ryzyko uszkodzeń podczas przyszłych wezbrań i poprawić bezpieczeństwo mieszkańców terenów zagrożonych powodziami.

Jeszcze w 2025 roku ruszyły przygotowania do odbudowy infrastruktury zniszczonej podczas powodzi na Opolszczyźnie. W Krapkowicach zaplanowano odtworzenie przerwanego ciągu drogi krajowej nr 45, obejmujące budowę nowej przeprawy przez Odrę o długości około 600 m. Przedsięwzięcie, realizowane wspólnie przez GDDKiA i samorząd lokalny, zakłada również rekonstrukcję uszkodzonego odcinka trasy oraz modernizację układu drogowego w jej otoczeniu, w tym skrzyżowań i dróg dojazdowych. Celem inwestycji jest przywrócenie pełnej funkcjonalności połączenia oraz zwiększenie odporności infrastruktury na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Równolegle prowadzone są prace w Głuchołazach, gdzie powstaje nowa przeprawa nad Białą Głuchołaską. Obiekt zastąpi most zniszczony przez wezbrane wody i został zaprojektowany z wykorzystaniem rozwiązań ograniczających ryzyko podobnych uszkodzeń w przyszłości. Konstrukcja nie będzie posiadała podpór umieszczonych w nurcie rzeki, a jej poziom zostanie podniesiony o około metr w stosunku do poprzedniego mostu, co ma poprawić bezpieczeństwo podczas wysokich stanów wody.

Modernizacja strategicznych obiektów mostowych

Równolegle do budowy nowych przepraw prowadzone są modernizacje istniejących mostów o znaczeniu strategicznym dla krajowej sieci transportowej.

Dotyczy to przede wszystkim:

• przepraw przez Wisłę,
• mostów na głównych korytarzach TEN-T,
• obiektów zlokalizowanych na autostradach A1, A2 i A4,
• konstrukcji na drogach ekspresowych obsługujących ruch międzynarodowy.

Modernizacje obejmują wzmacnianie ustrojów nośnych, wymianę łożysk mostowych, remonty nawierzchni, zabezpieczenia antykorozyjne oraz montaż nowoczesnych systemów monitoringu technicznego.

Dzięki temu możliwe jest wydłużenie żywotności konstrukcji nawet o kilkadziesiąt lat bez konieczności budowy nowych obiektów.

Coraz większa część inwestycji mostowych realizowanych na sieci dróg krajowych uwzględnia wymagania związane nie tylko z ruchem cywilnym, ale również z potrzebami obronnymi państwa. W ramach modernizacji wybranych tras, m.in. DK10, DK11 i DK16, powstają obiekty o podwyższonej nośności, zdolne do przenoszenia obciążeń generowanych przez ciężkie pojazdy wojskowe. Działania te wpisują się w program współfinansowany przez Unię Europejską, którego celem jest zwiększenie odporności strategicznej infrastruktury transportowej oraz zapewnienie sprawniejszej mobilności w sytuacjach kryzysowych.

Jednym z przykładów takich przedsięwzięć jest budowa nowej przeprawy przez Noteć w Gościmcu. Projekt od początku zakłada dostosowanie obiektu do ruchu ciężkich jednostek wojskowych i transportów ponadnormatywnych. Aby skrócić czas realizacji, roboty prowadzone są równocześnie na kilku frontach, co pozwala na sprawniejsze osiąganie kolejnych etapów inwestycji.

Nowoczesne technologie w budowie mostów

Współczesne budownictwo mostowe coraz częściej wykorzystuje rozwiązania, które jeszcze kilkanaście lat temu były stosowane wyłącznie w największych inwestycjach świata.

• konstrukcje mostowe typu extradosed

Most typu extradosed (ekstradozowany) to hybryda łącząca cechy tradycyjnego mostu belkowego i mostu wantowego. Cechuje się sztywnym pomostem sprężonym kablami poprowadzonymi na zewnątrz skrzynki betonowej i wyniesionymi ponad jezdnię na niskich pylonach, które wyglądem przypominają mosty podwieszane

• metoda nawisowa

Metoda nawisowa (zwana też metodą wspornikową) polega na betonowaniu lub montażu przęseł mostu segmentami, "w zwisie". Konstrukcja rośnie symetrycznie z dwóch stron filara, nie wymagając rusztowań od dołu. Pozwala na budowę nad głębokimi dolinami czy rzekami, gdzie tradycyjne podparcie jest niemożliwe

• metoda nasuwania podłużne

Nasuwanie podłużne pozwala wznosić estakady nad terenami zalewowymi bez ingerencji choćby w koryto rzek. Metoda nasuwania podłużnego polega na wytwarzaniu ustroju nośnego obiektu segmentami na specjalnym stanowisku za przyczółkiem, a następnie sukcesywnym przesuwaniu gotowych elementów w docelowe miejsce za pomocą siłowników hydraulicznych. To wysoce zautomatyzowana i ekonomiczna technologia, idealna dla mostów wieloprzęsłowych i estakad

• beton sprężony

Obecnie najpopularniejszym materiałem stosowanym przy budowie nowych mostów jest beton sprężony. Jego udział w konstrukcjach zarządzanych przez GDDKiA systematycznie rośnie i stanowi już niemal połowę wszystkich obiektów mostowych. Technologia ta pozwala budować mosty o większych rozpiętościach, mniejszej liczbie podpór i wysokiej trwałości.

• monitoring konstrukcji w czasie rzeczywistym

Coraz więcej obiektów wyposażanych jest w czujniki monitorujące naprężenia, drgania, przemieszczenia oraz wpływ warunków atmosferycznych na konstrukcję. Dane są analizowane na bieżąco, co pozwala szybciej wykrywać potencjalne zagrożenia.

• cyfrowe projektowanie BIM

Technologia BIM (Building Information Modeling) umożliwia tworzenie cyfrowych modeli mostów już na etapie projektowania. Dzięki temu łatwiejsze staje się zarządzanie inwestycją, ograniczanie błędów wykonawczych oraz planowanie przyszłych remontów.

Budownictwo odporne na zmiany klimatu

Nowe przeprawy projektowane są z uwzględnieniem coraz częściej występujących ekstremalnych zjawisk pogodowych. Większe prześwity, wzmocnione fundamenty i zaawansowane systemy odwodnienia mają zwiększać odporność mostów na powodzie oraz intensywne opady.

Aktualnie realizowane inwestycje mostowe

W najbliższych latach Polska pozostanie jednym z największych placów budowy infrastruktury drogowej w Europie. W realizacji znajdują się kolejne odcinki autostrad i dróg ekspresowych, którym towarzyszy budowa setek nowych obiektów mostowych.

Najwięcej nowych konstrukcji powstaje obecnie w ramach:

• rozbudowy drogi ekspresowej S19 Via Carpatia,
• kolejnych odcinków autostrady A2 na wschodzie kraju,
• budowy nowych obwodnic realizowanych w Programie Budowy 100 Obwodnic,
• inwestycji na drogach ekspresowych S6, S7, S10 i S11,
• przebudowy infrastruktury w rejonach dotkniętych powodzią.

Każda z tych inwestycji obejmuje budowę mostów, estakad, wiaduktów oraz przejść ekologicznych, które stają się integralną częścią nowoczesnej infrastruktury transportowej.

Fot. ikedzierski.com