CSIRE - Centralny System Informacji Rynku Energii

CSIRE działa na podstawie przepisów ustawy o zmianie Prawa energetycznego i jest prowadzony przez Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE), którym zostały wyznaczone Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). System formalnie został uruchomiony 1 lipca 2025 r., a pełne wdrożenie ma nastąpić do 19 października 2026 r., co ma usprawnić funkcjonowanie rynku energii detalicznej i uprościć dostęp do danych zarówno dla odbiorców, jak i przedsiębiorstw energetycznych.

System umożliwia sprawną wymianę informacji między uczestnikami rynku – m.in. operatorami systemów dystrybucyjnych, sprzedawcami energii i konsumentami – co ma usprawnić procesy takie jak zmiana sprzedawcy czy rozliczenia energii oraz zwiększyć konkurencyjność sektora.

„Dla odbiorców końcowych, w tym prosumentów, uruchomienie CSIRE oznacza uproszczenie procesów administracyjnych, np. gospodarstwo domowe łatwiej i szybciej będzie mogło zmienić taryfę czy sprzedawcę energii elektrycznej. Prosumenci będą mogli dokładniej monitorować bilans energii oddanej i pobranej z sieci. Użytkownicy będą mieli możliwość udostępniania informacji wybranym podmiotom, np. w celu uzyskania korzystniejszych ofert” – wyjaśnia Aleksandra Dziadykiewicz, ekspertka ds. komunikacji w PSE.

Kto może korzystać z CSIRE?

Udział w CSIRE jest obowiązkowy dla kluczowych uczestników rynku energii, w szczególności sprzedawców energii, operatorów systemów dystrybucyjnych, operatora systemu przesyłowego (PSE) oraz podmiotów świadczących usługi pomiarowe i bilansujące. Pozostali interesariusze, tacy jak prosumenci, odbiorcy końcowi, Urząd Regulacji Energetyki czy firmy zajmujące się agregacją danych, mogą korzystać z systemu dobrowolnie, jednak dla wielu z nich oznacza to możliwość lepszego zarządzania zużyciem energii oraz osiągnięcia wymiernych korzyści ekonomicznych.

Znaczenie CSIRE

CSIRE będzie systemem, w którym gromadzone będą wszystkie techniczne i handlowe informacje niezbędne do obsługi detalicznego rynku energii elektrycznej.

„Informacja zawsze odgrywała istotną rolę w energetyce, bez odczytów z liczników nie można przecież prowadzić rozliczeń. W nowoczesnej energetyce podobnie, jak w innych sektorach gospodarki szybki dostęp do aktualnych informacji będzie odgrywać rolę kluczową. Dokonując codziennych wyborów zakupowych możemy np. niemal na bieżąco porównywać ceny interesujących nas produktów u różnych sprzedawców i wybrać ofertę najkorzystniejszą. Wszystko dzięki wielu dostępnym narzędziom, portalom i aplikacjom. Energetyka jest specyficzną branżą, przesył oraz dystrybucja energii, a także pozyskiwanie danych z liczników mają charakter monopolu naturalnego. Trudno byłoby, aby konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa stawiały np. linie elektroenergetyczne jedna obok drugiej. Dlatego tak ważne jest zapewnienie wszystkim innym podmiotom równego dostępu do tej infrastruktury, a także dostępu do danych na równych zasadach. Stworzenie Centralnego Systemu Informacji gwarantuje taki dostęp i otwiera drzwi do wprowadzenia energetyki w zupełnie nową w pełni cyfrową epokę” – wyjaśnia Ewa Sikora, Dyrektor Pionu Usług Dystrybucyjnych w ENERGA-OPERATOR.

Dzięki systemowy CSIRE odbiorcy otrzymają zatem bezpłatny i bezpieczny dostęp do informacji dotyczących zużycia energii elektrycznej z sieci, a prosumenci również do danych o energii wprowadzanej do sieci. Będą mogli samodzielnie udzielać dostępu do swoich danych wybranym podmiotom, na przykład w celu uzyskania oferty dopasowanej do indywidualnego profilu zużycia energii. Dodatkowo skorzystają z ujednolicenia procesów na rynku energii, co skróci czas ich realizacji, a zmiana sprzedawcy energii elektrycznej stanie się możliwa nawet w ciągu 24 godzin.

Jak uzyskać dane z CSIRE?

Dostęp do danych i informacji przetwarzanych w CSIRE możliwy jest dla uprawnionych podmiotów (w zakresie posiadanych przez nie uprawnień) za pośrednictwem portali”

• Moje IRE (Portal Użytkownika KSE) - https://mojeire.csire.pl

Portal Moje IRE został stworzony z myślą o Użytkownikach KSE (Krajowego Systemu Elektroenergetycznego), przede wszystkim o odbiorcach końcowych, w tym prosumentach oraz wytwórcach energii. Umożliwia on dostęp do danych dotyczących danego użytkownika lub takich, do których uzyskał on odpowiednie uprawnienia, w szczególności informacji o punktach poboru energii, obejmujących zawarte i zarejestrowane w CSIRE umowy (kompleksowe, sprzedażowe oraz dystrybucyjne), parametry techniczne oraz dane pomiarowe. Dodatkowo portal pozwala właścicielowi danych na zarządzanie zgodami, w tym na udostępnianie wybranych informacji innym podmiotom, na przykład sprzedawcom energii, z którymi planowane jest zawarcie nowej umowy.

• Portal Użytkownika profesjonalnego https://pup.csire.pl - Portal dostępny wyłącznie dla użytkowników zarejestrowanych w OIRE.

Portal Użytkownika Profesjonalnego jest dedykowany podmiotom, które podpisały z PSE S.A. tzw. Umowę CSIRE, w tym Użytkownikom profesjonalnym oraz Użytkownikom uprawnionym, takim jak operatorzy czy sprzedawcy energii elektrycznej. Zapewnia on dostęp do danych gromadzonych w CSIRE oraz umożliwia realizację procesów rynku energii i wymianę informacji pomiędzy jego uczestnikami. Portal stanowi alternatywną i równorzędną formę dostępu do CSIRE dla podmiotów, które nie planują integracji własnych systemów informatycznych z CSIRE w modelu komunikacji bezpośredniej (B2B) lub które chcą korzystać z obu sposobów dostępu równocześnie. Z rozwiązania tego będą mogli korzystać również nadawcy fizyczni posiadający zawartą z PSE S.A. tzw. Umowę dostępową.

• Portal instytucjonalny https://pui.csire.pl - Portal dostępny wyłącznie dla użytkowników zarejestrowanych w OIRE.

Portal instytucjonalny został zaprojektowany w celu zapewnienia dostępu do CSIRE podmiotom instytucjonalnym, takim jak m.in. Urząd Regulacji Energetyki czy Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Umożliwia on korzystanie z określonych, zagregowanych zestawów danych, do których użytkownicy ci są uprawnieni na mocy obowiązujących przepisów prawa.

Fot. Freepik