Rynek pracy w budownictwie

Struktura zatrudnienia

Ogromny procent zatrudnionych w firmach budowlanych osób to pracownicy z zagranicy. Według danych GUS może to być 1,2-1,3 mln pracowników, z czego nawet 80% mogą stanowić Ukraińcy. Duży odsetek zatrudnianych osób pochodzi również z Białorusi, Mołdawii, Kaukazu, głównie z Gruzji, Uzbekistanu czy Tadżykistanu.

W związku z zaistniałą sytuacją polityczną od marca 2022 roku nastąpił ogromny odpływ osób narodowości ukraińskiej. Szacuje się, że nawet 30% Ukraińców mogło opuścić polskie budowy i wrócić do swojego kraju.

Deficyt pracowników szczególnie dotyka małe i średnie firmy, w których odsetek pracowników zagranicznych był wyższy. Firmy te są najczęściej podwykonawcami generalnych wykonawców, co w efekcie odbywa się na kondycji całej branży budowlanej.

Koniunktura na rynku

Sytuacja na rynku pracy w budownictwie jest odbiciem koniunktury w branży.

Statystyki GUS wskazują na spadek inwestycji budowlanych szczególnie w odniesieniu do segmentu prywatnego, zwłaszcza mieszkaniowego.

W 2022 roku rozpoczęto budowę o ponad 17% mniej mieszkań niż w 2021 roku.

Wstrzymanie funduszy unijnych, środków z Krajowego Planu Odbudowy hamuje rozwój segmentu publicznego, infrastrukturalnego.

Malejące zatrudnienie w budowlance

Ze szczególnymi problemami borykają się obecnie szczególnie mniejsze firmy. Wspomniany brak pracowników powoduje problemy z realizacją zobowiązań. Wiąże się to niekiedy z nakładanymi karami. Wydłuża się czas rozpoczętych prac, uniemożliwiając podjęcie kolejnych.

Rosnące koszty wynagrodzeń w powiązaniu z rosnącymi cenami materiałów budowlanych (w pierwszym półroczu 2022 roku za 20 grup towarowych trzeba było zapłacić o 30% więcej) stają się dla coraz większej liczby firm barierą funkcjonowania.

Taki problem wskazało ponad 70% firm budowlanych.

Sytuacja ta pociąga za sobą większą skłonność szczególnie małych firm budowlanych do redukcji zatrudnienia.

Malejące zatrudnienie w budowlance w czwarty kwartale roku jest również naturalną konsekwencją sezonowości pracy w tej branży.

Wyhamowanie inwestycji budowlanych nie zmniejsza potrzeb kadrowych na specjalistów w pewnych dziedzinach. Aktualnie brakuje wykwalifikowanych murarzy, zbrojarzy, wykończeniowców, cieśli, instalatorów wod-kan-gaz czy dekarzy. Takie deficyty zgłasza 90% firm.

Płace w budownictwie

Od 1 stycznia 2023 r. minimalne wynagrodzenie będzie wynosić 3490 zł brutto, minimalna stawka godzinowa 22,80 zł, natomiast od 1 lipca 2023 r. będzie to odpowiednio 3600 zł i 23,50 zł.

Kwoty minimalne netto za 1 godzinę pracy powinny się znaleźć w przedziale od 17 zł do 20 zł.

Budownictwo - zarobki

Obecnie, w październiku 2022 roku, stawki godzinowe netto na budowie w wybranych zawodach wynoszą w przypadku wykwalifikowanych pracowników odpowiednio:

• tynkarz – 35 zł
• zbrojarz – 31 zł
• brukarz – 27 zł
• cieśla szalunkowy – 27 zł
• dekarz – 26 zł
• stolarz – 26 zł
• murarz – 25 zł
• glazurnik – 25 zł
• operator koparki – 24 zł

Analizując bieżącą sytuację w budownictwie, najbardziej negatywne nastawienie mają mniejsze podmioty.

Uwzględniając prognozowany wzrost natężenia inwestycji publicznych po 2023 roku należy liczyć się z coraz bardziej odczuwalnym problemem niedoboru pracowników. Lata 2024, 2025 i 2026 mają być okresem kumulacji robót budowlanych.