Zabezpieczenia umów w budownictwie
Istnieje wiele instrumentów prawnych, chroniących strony umowy. Stosowane są kary umowne, zastawy, poręczenia. Jednak wyegzekwowanie odpowiedzialności z ich tytułu najczęściej wymaga drogi sądowej, a co za tym idzie, bardzo rozciąga się w czasie.
Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa
Szybkim i skutecznym sposobem zabezpieczenia jest gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa. Obowiązek przeniesienia ewentualnego zobowiązania przenoszony jest na gwaranta, czyli bank lub zakład ubezpieczeń. Gwarant spełnia określone świadczenie pieniężne w przypadku zajścia określonych w gwarancji warunków bez potrzeby wszczynania postępowania sądowego oraz przy zachowaniu niewielkich wymagań formalnych.
Rodzaje gwarancji
Wyróżnia się dwa rodzaje gwarancji:
- warunkowe
- bezwarunkowe
Ta pierwsza wypłacana jest po zweryfikowaniu, czy został spełniony warunek określony w dokumencie gwarancji. Badany jest zarówno rezultat wynikający z umowy o roboty budowlane, jak i formalne podstawy żądania. Gwarant może wymagać przedłożenia pewnych dokumentów, np. potwierdzenia odbioru wezwania do zapłaty, oświadczenia o odstąpieniu od umowy, ekspertyzy osoby trzeciej potwierdzającej naruszenie warunków umowy, zweryfikowania terminowości wykonania prac, ich zgodności z dokumentacją projektową. Może się zatem pojawić szereg przesłanek, które nie uchronią zleceniobiorcy i zablokują wypłatę świadczeń.
Gwarancja bezwarunkowa nie nakłada obowiązku udowadniania uchybień po stronie kontrahenta, wypłacana jest od razu na żądanie beneficjenta. Jednocześnie podnosi ryzyko nieuzasadnionego użycia gwarancji.
Biorąc pod uwagę beneficjentów gwarancji, funkcjonują także:
- gwarancje na rzecz inwestorów
- gwarancje na rzecz wykonawców
Inwestor może gwarancją zabezpieczyć zwrot zapłaconej wykonawcy zaliczki, usunięcie wad i usterek w terminie czy dobre wykonanie umowy, czyli terminowość i kompletność robót.
Z kolei wykonawca uzyskuje gwarancję płatności wynagrodzenia. Może mieć ona formę gwarancji bankowej, ubezpieczeniowej, akredytywy bankowej lub poręczenia banku udzielonego na zlecenie inwestora.
Zdarza się często, że ten instrument – żądanie gwarancji zapłaty - wykorzystywany jest przez wykonawców jako pretekst do zerwania dalszej współpracy, gdyż wykonywanie umowy przestaje się opłacać. Jeśli bowiem inwestor nie udzieli gwarancji w terminie 45 dni, wykonawca może odstąpić od umowy ze skutkiem na dzień złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Kaucja gwarancyjna
Innym instrumentem zabezpieczającym inwestora jest kaucja gwarancyjna. Polega na zatrzymaniu części wynagrodzenia wykonawcy do czasu ostatecznego odbioru robót budowlanych. Wraz z postępem prac, podpisaniu kolejnych protokołów odbioru kaucja jest sukcesywnie uwalniana. Istotne jest ustalenie, jaka kwota zablokowana będzie kaucją oraz na jaki czas. Należy doprecyzować termin zwolnienia kaucji z uwagi na 3-letni okres przedawnienia roszczeń z tytułu umowy o roboty budowlane.
Kaucja gwarancyjna jest narzędziem dyscyplinującym terminowość wykonawcy, może jednak negatywnie wpływać na jego płynność finansową.
Wykonanie zastępcze
Klauzula wykonania zastępczego pozwala na zlecenie przez inwestora wykonania niewykonanych lub niewłaściwie wykonanych prac podmiotowi trzeciemu. Zanim ten środek zabezpieczający będzie użyty, konieczne jest uprzednie wezwanie wykonawcy do zmiany sposobu realizacji robót i wskazanie mu w tym celu innego terminu. Dopiero po bezskuteczności takich działań możliwe jest wykonanie zastępcze.
Instrument ten zabezpiecza inwestora, umożliwiając niezakłóconą realizację inwestycji.
***
Jak widać dostępnych jest kilka różnorodnych narzędzi, stanowiących ochronę dla wykonawcy lub inwestora. Choć każdy z tych instrumentów wywodzi się z regulacji kodeksowych, każdorazowo zapisy umowne należy dostosowywać do charakteru prac, potrzeb stron, szczególnych warunków związanych z daną inwestycją, aby zapewnić stronom możliwości wywiązania się z podjętych zobowiązać, ale też zagwarantować prostotę dochodzenia swoich roszczeń.
Treści powiązane

Osiedle z prefabrykatów w Toruniu

Świadectwo energetyczne budynku w 2023 roku - zmiana przepisów

Domy prefabrykowane

Jaki cement budowlany wybrać i jak go stosować?

Nowe prawo budowlane w 2023 roku

Nowoczesne ogrzewanie domu – kolektory słoneczne, pompy ciepła, fotowoltaika

Beton zwykły kontra beton towarowy

Budowa ścian – przegląd materiałów

Podłoga z betonu

Czym pokryć dach? – przegląd materiałów

Branża budowlana a ryzyko upadłości firm 2022-2023

Kostka brukowa – rodzaje

Technologia BIM w projektowaniu i budowaniu

Budynki inteligentne

Domieszki do betonu

Fotowoltaika w domu i firmie

Geopolimery – beton nowej generacji

Certyfikacja betonu towarowego

Domieszki do betonu – co warto wiedzieć?

Prefabrykowany most – ze Szczecina do Danii

Budowa Zakopianki

Rynek budowlany 2022 – raport Spectis

Naprawa betonu

Domy z drewna – jak się w nich mieszka?

Agresja chemiczna wody względem betonu

Wyroby wibroprasowane

Zastosowanie węzłów betoniarskich

Rodzaje stropów

Impregnacja kostki brukowej

Kryzys na rynku kredytów hipotecznych

Kruszywa - rodzaje i zastosowania

Nawierzchnie betonowe czy asfaltowe?

Dokumentacja powykonawcza

Rynek pracy w budownictwie

Cement ekologiczny

Badanie betonów

Projektowanie mieszanki betonowej

Beton podwodny

Betonowanie zimą

Zielone budownictwo

Sytuacja rynku budowlanego

Proces produkcji kostki brukowej

Rodzaje i zastosowanie cementów

Druk 3D w budownictwie

Concretete Roads 2023 - „Betonowe drogi do zielonego świata”

Pompy do betonu

Dom pasywny

Budowa tunelu w Świnoujściu

Beton wyrobem budowlanym

Czy warto ogrzewać dom pompą ciepła?

Projekt domu – gotowy czy indywidualny?

Zrównoważony rozwój w budownictwie

Rekuperacja czy wentylacja grawitacyjna?

Klasy betonu

Moje ciepło – program dofinansowania pomp ciepła

Autoklawizowany beton komórkowy

Rynek inwestycji – budowa dróg w Polsce 2022-2023

Budowa tunelu w ciągu drogi S19

Jak kupić beton towarowy?

Budowa terminalu LNG w Świnoujściu

Posadzki żywiczne – rodzaje, właściwości, zastosowania

Odwierty rdzeniowe – badanie konstrukcji

Popiół lotny – dodatek do betonu

Jak rysuje się przyszłość branży prefabrykacyjnej?
Ograniczenia CO2 w produkcji cementu

Pielęgnacja betonu

Beton posadzkowy

Elementy prefabrykowane w budownictwie wielorodzinnym

Zakładowa Kontrola Produkcji

Rozwój budownictwa prefabrykowanego

What’s up doc? - wywiad z dr inż. Krzysztofem Poganem, właścicielem firmy KP-Project

Włókna do betonu

Posadzki anhydrytowe




